یک دنیا اعتقاد و آرزو در پس جشن های نیمه شعبان
محمد آقایی پر
اگرچه هر سال بر عظمت و شکوه جشن های نیمه شعبان افزوده می شود و از ابزارها و امکانات نوینی برای برپایی جشنواره های مختلف مهدوی بهره می گیریم اما در امتداد این مسیر نورانی توجه به ریشه های اعتقادات شیعیان و تعمیق بخشی آن از طریق تولید محتوا و ثبت و ضبط وقایع مهدوی ضرورتی است که در کنار برپایی باشکوه اما کوتاه مدت نیمه شعبان استمرار ویژه ای را می طلبد که این امر توسط صاحبان فکر و خرد و متخصصان عرصه مباحث مهدوی پیوسته زنده و پویا نگه داشته شده و به تبع آن نهادهای فرهنگی و اطلاع رسانی مربوطه نیز در پی ایفای نقش ملموس تری در این راه هستند.
این روزها در نشریات دینی که توجه ویژه به مباحث مهدوی دارند کار تولید محتوا آغاز شده و برخی گردانندگان این عرصه نه مثل سابق فقط در قالب ستون و صفحه به مهدویت می پردازند بلکه عزم خود را جزم کرده اند که نشریاتی شش دانگ مهدوی انتشار دهند که این خود پدیده ای نوظهور و در عین حال مبارک است.
در گرماگرم آماده شدن آحاد مختلف جامعه برای برپایی جشن های نیمه شعبان به رغم اینکه معتقد بودم جشن های این مولود مقدس موجود همچنان غریب و مظلوم است ضمن درود به کسانی که در آماده سازی محلات و مساجد برای جشنها شب و روز نشناخته و مدام در تلاشند راه تولید محتوا را برگزیدم و در پی ان برامدم تا در این مسیر ، نظرات و دیدگاههای گروهی از علما و اندیشمندان منطقه آذربایجان را در خصوص اهمیت موضوع مهدویت ، فوايد وجودي امام عصر (عج) در دوران غيبت و حقیقت انتظار دریافته و به انتشار آن بپردازم ، گزارش پیش رو که در آستانه نیمه شعبان 1430جمع آوری شده حاصل انتخاب این مسیر است که از نظر می گذرد.
توسعه فرهنگ مهدوی نیازمند تمام ابزارهای هنر
حجت الاسلام والمسلمین خلیل زاده معاون حوزه علميه امام خميني (ره) اروميه: ترويج فرهنگ مهدويت را نيازمند بهرهگيري از تمام ابزارهاي هنری می داند می گوید: شركتكنندگان در جشنهاي نيمه شعبان نبايد از فضيلت اين روز غفلت كنند، و درحقیقت در جشن نیمه شعبان باید براي معرفي شخصيت و ابعاد مختلف حكومت حضرت مهدي (عج) از بهترين روشها و بالاترين قدرتهاي رسانهاي استفاده كنيم و متوليان برگزاري جشنها بايد از همه هنرهاي موجود براي پيوند زدن مردم با نام و ياد امام زمان (عج) استفاده كنند.
معاون حوزه علميه امام خميني (ره) اروميه بر لزوم گسترش مهدويت ضمن توجه جدی به همه آسيبها و انحرافها تأكيد دارد و می افزاید: مهدويت بايد شفاف و بدون شائبه در اختيار مردم قرار بگيرد تا همگان بتوانند از بركات ايام و فضيلتهاي انتظار بهره ببرند.
به گفته خلیل زاده منتظران بايد آرمانهاي حضرت مهدي (عج) را در خود محقق كند و هر كس خود را در عمل و رفتار به ايشان نزديكتر كند، بهترين مبلغ براي حضرت است.
وی با ذکر حدیثی از امام صادق (ع) ادامه می دهد: كسي كه از ياران مهدي (عج) است بايد در حال تقوا و اخلاق خوب در حال انتظار ظهور باشد و اين در حالي است كه صالح بودن كافي نيست بلكه فرد صالح بايد مصلح باشد و جامعه را هم به سمت اصلاح هدايت كند چرا كه اصلاح فردي ما را به هدف نميرساند.
منجی گرایی فصل مهمی از خواسته های بشریت
امام جمعه تکاب نگاه خوش بینانه ای به مباحث پیرامون امام عصر(عج) دارد و در عین حال اعتقاد دارد گسترش فرهنگ نوراني مهدويت در جامعه موجب رشد و بالندگي کل جامعه در سایر عرصه ها نیز ميشود.
حجتالاسلام والمسلمين علي مرادي يكي از بهترين راههاي گسترش فرهنگ مهدويت را بهرهمندي از ظرفيتهاي فرهنگي و هنري منطقه و كشور دانسته و می گوید: در زمان ما جوانان بسيار به مسئله انتظار پرداختهاند و در حال حاضر بهترين آثار فرهنگي و هنري در زمينه انتظار خلق ميشود.
به عقیده این روحانی آذری حل نابسامانيهاي امروز جهان به دست مصلح آخرالزمان مقدور است و در حقیقت شيعه در انتظار مصلح بزرگي است كه سرانجام خواهد آمد و از خاندان اهل بيت (ع) و از فرزندان پيغمبر اسلام (ص) است.
مرادی موضوع مهدویت را تنها به عصر حاضر یا شیعیان و مسلمانان محدود نمی داند و معتقد است مهدویت و منجی گرایی فصل مهمی از خواسته های بشریت است وی با اشاره به ترفندهای قدرتهای متکی به زر و زور و رسانه ادامه می دهد: استكبار با توطئههاي مختلف تلاش ميكند كه به جامعه بشري القا كند آن فردي كه ميآيد و دنيا را اصلاح ميكند، آمريكايي است در حاليكه در تمام اديان صحبت از ظهور منجي به میان آمده است و حرکت استکبار در معرفی کردن این حقیقت به نام خود در واقع با هدف مخدوش کردن اعتقادات منجی گرایان صورت می گیرد.
معرفت امام عصر(عج) بهترين راهكار ترويج فرهنگ مهدویت
حجتالاسلام والمسلمين حسين نمازي یکی از سه نماینده مردم آذربایجان غربی در مجلس خبرگان رهبری نیز با زاویه ای متفاوت به موضوع نگریسته و می گوید: متاسفانه در این روزگار نگاه اغلب افراد به مسئله مهدويت و انتظار يك نگاه سطحي است که بايد اینگونه زاويه ديدها تغییر یابد چراکه زاويه ديد ظاهري يا داستاني در زمينه مسئله انتظار و ظهور همانند داستانهايي است كه براي ما گفته ميشود، در گوش ما تكرار شده و حتي شايد ما هم گوينده آن باشيم.
از دیدگاه این نماینده خبرگان رهبری اشاعه فرهنگ مهدويت نيازمند آموزش و پرورش فكري در اين زمينه است و در این راستا مروجان مفاهیم مهدوی بايد شفافيت و همه جانبهنگري را در عمل و رفتار و گفتارهاي خود پياده كنند چرا كه انديشه، رفتار و گفتار آنها تاثير زيادي در آموزش و پرورش مردم دارد.
وی در عین حال معرفت داشتن به معاني انتظار و مهدويت را بهترين راهكار براي ترويج اين فرهنگ معرفی کرده و می گوید: به دليل اينكه اگر ما قبل از اينكه شناخت عميق و گستردهاي از مفهوم انتظار و مهدويت و فرهنگ داشته باشيم بخواهيم اين فرهنگ را ترويج كنيم شايد عميقترين و كاريترين ضربه به بدنه اين فرهنگ وارد شود.
در اندیشه حجت الاسلام نمازی انتظار مهدي(عج) به معنی زمينهسازي در خود و ديگران براي پيوستن به حكومتي است كه حضرت مهدي(عج) ميخواهد تشكيل دهد.
وی در اثبات این موضوع به به حديث«من عرف نفسه فقد عرف ربه» اشاره کرده و می گوید: انتظار در ارتباط با خودشناسي بوده و در وجود همه ما قرار دارد و اگر لذتهاي زودگذر دنيوي انسان را در خود غوطهور نكند ميتواند به حقيقت اصلي این انتظار سازنده برسد.
به گفته وی زندگي و انتظار جدا از هم نيست يعني يأس و بدبيني، نظام زندگي و انسانها را از هم ميپاشد و جايگاه اميد در زندگي يك جايگاه ركني بوده و اين فريضه معنوي اميدآفرين است.
به اعتقاد این روحانی اگر مهدويت را كه يك آرزو و اعتقاد نهفته و باور عمومي در نهاد انسانهاست را به رسميت بشناسيم فكر مهدويت را تبديل به فرهنگ كرده ايم و اگر واقعا كلمه فرهنگ را توانستيم به آن اطلاق كنيم آن وقت راهكارهايي را ميتوانيم براي ارائه آن انتشار دهيم.
زور راهکار معرفی معنویت نیست
آيتالله سيدعلي اكبر قريشي دیگر نماینده مردم آذربایجان غربی در خبرگان رهبری نیز آن چيزي را در فرهنگ مهدويت مهم می داند که اهداف و آرزوي خاص همه انسانهاي مسلمان جامعه ديني است و از دیدگاه این فقیه بايد به درستي اين فرهنگ در جوامع اسلامي عرضه شود که در این راستا وظیفه افراد تبليغ ارزشهاي مهدوي و سوق دادن انسانها به سمت انديشه مهدويت است.
به اعتقاد وی بايد هنرمندانه انديشه مهدويت را مطرح كنيم نه اينكه مهدويت يا معنويت را به زور به مخاطبانمان تزريق كنيم.
وی وظیف های متولی فرهنگ را در معرفی و توسعه فرهنگ مهدوی مهم و تاثیرگذار ارزیابی کرده و می گوید: روند تبليغ ديني بايد مورد توجه دستگاههاي فرهنگي قرار بگيرد و براي پرداخت هنرمندانه انديشههاي ديني، بايد زمان بسياري صرف كرد و شگردهاي هنري را فرا گرفت.
نماينده مردم آذربايجان غربي در مجلس خبرگان رهبري با اشاره به اينكه فرهنگسازي در حوزه مهدويت بايد از اولويتهاي طرحهاي فرهنگي در كشور باشد می گوید: بايد در ترويج فرهنگ مهدويت از روشهاي جديد و نوين استفاده كرد اما آثار فاخر نوشتاري نيز در اين زمنيه كمتر به جامعه عرضه ميشود.
به گفته وی يكي از چالشهاي مهم مديران مراكز مختلف فرهنگي در جامعه ما مشكل بودجههاي فرهنگي است كه بايد در اين مسئله توجه كرد و موانع تحقق آن را رفع كرد.
نماينده مردم آذربايجان غربي در مجلس خبرگان رهبري ادامه می دهد: كشور ما به خاطر اينكه مركز نشر فرهنگ تشيع و مهدويت است بايد ظرفيتهاي بسيار بالايي در اين بخش حتي در ميان توده مردم داشته باشد از اين رو بايد تعليم و ترويج معارف مهدويت از سنين كودكي به افراد جامعه منتقل شود.
از دیدگاه آیت الله قريشي اگر هنر مهدوي درست شناخته شود و براي هر گروه از مخاطبان به درستي به كار برده شود آنگاه مخاطبان بهتر ميتوانند مهدويت و هنر مهدوي را بشناسند چراکه با توجه به پيوند پايدار هنر و دين ميتوانيم از اين پيوند براي گسترش مهدويت بهره ببريم و در راستاي نهادينهسازي آن بكوشيم.
وی می گوید: دشمنان مهدويت همواره در پي يافتن روزنههاي تاثيرگذاري بر ذهن مردم هستند ولي مخلصان مجالس دعاي ندبه هرگز اجازه اين تجاوز را به دشمنان نميدهند.
همه ادیان موظف به حرکت در مسیر منجی گرائیند
محمد برزگر رئیس ستاد اقامه نماز آذربایجان غربی نیز مهدويت و موضوعاتي در ارتباط با انتظار را پيشاني تمام بحثهاي اعتقادي شيعيان معرفی کرده که در عین حال در برخي مواقع مدعيان دروغين اين فضا را تحتالشعاع قرار ميدهند.
به عقیده وی در طول چند سال اخير فعاليتهاي قابل توجهي در زمينه مهدويت و انتظار در كشور انجام گرفته است اما نميتوان آنها را كافي دانست، چرا كه از اين موضوع در تمام اديان ياد شده است و اين وظيفه پيروان اديان مختلف است كه در اين زمينه كارهاي جدي انجام دهند.
برزگر می گوید: وجود مدعيان دروغين از جمله دغدغههاي مسئولان است اما به جاي نگرانيها بايد با برگزاري جلسات مستقيم با جوانان، آگاهسازي آنها به مسائل ديني، معرفي هدف انتظار و رد ادعاهاي دروغين با منطق موجه اعتقادي و عقلي به مقابله با چنين رويكردهايي پرداخت.
به گفه برزگر در فضاي حكومتي كه اعتقاد به مهدويت وجود دارد بايد برنامهريزيها و نشر آثار به گونهاي باشد كه اين نشرها و آموزهها در همه شئون زندگي ساري و جاري شود و نبايد آثاري در ارتباط با مهدويت در كنار ساير آثار ارائه شود چرا كه از اثرگذاري آن كاسته شده و تحتالشعاع مسائل ديگر قرار ميگيرد.
رئيس ستاد اقامه نماز آذربايجان غربي در ادامه می گوید: آنچه سبب شده تفكر شيعه و جهان تشيع در طول تاريخ از تخريبات و تحريفات مصون بماند، جوشش عشق به اهل بيت (ع) و تاسي از آنها است، بنابراين دستاندركاران امور ديني و فرهنگ شيعه بايد از اين عشق استفاده كنند تا در برابر بسياري انحرافات ايستادگي شود.